Έρευνα
Οι πέντε κύριοι ερευνητικοί άξονες της Διεθνούς Ένωσης DemoBalk
Η δημογραφική συγκυρία των βαλκανικών χωρών
Συντονιστές :  
Jean-Paul Sardon
Βύρων Κοτζαμάνης
Η έρευνα αυτή έχει σαν στόχο την ανάλυση της δημογραφικής συγκυρίας και των βασικών τάσεων εξέλιξης του πληθυσμού στις Βαλκανικές χώρες (συγκριτική προσέγγιση συνοδευόμενη από την οπτικοποίησή της με τη δημιουργία χαρτών).
Περιλαμβάνει πρόγραμμα εκδόσεων (εθνικές μονογραφίες) ως και την:
Δημιουργία βάσης δεδομένων και δημογραφικών δεικτών κατάλληλων για τη διενέργεια διεθνών και περιφερειακών συγκρίσεων
Ανάλυση των δημογραφικών φαινόμενων, ιδιαιτέρως δε: της ολική και κατά τάξη γονιμότητας, της μόνιμης στειρότητας, της εκτός γάμου γονιμότητας, της ολικής θνησιμότητας, της σύστασης και διάλυσης των συμβιώσεων
Ανάλυση των δημογραφικών δυναμικών (ηλικιακές δομές και γήρανση)
Διερεύνηση επιπτώσεων των παρατηρούμενων δημογραφικών τάσεων
Κριτική αξιολόγηση των μεγεθών/μέτρων που μπορούν να εφαρμοστούν στην εκτίμηση των τρεχουσών δημογραφικών τάσεων και στην μεταβολή της εξέλιξής τους.
Εγκατάσταση και χωρική/οικοδομική ανάπτυξη στην περιοχή των Βαλκανίων
Συντονιστές :  
Μαρί-Νοέλ Ντύκεν
Σταματίνα Κακλαμάνη
Οι χώρες των Βαλκανίων, όπως και πολλές ευρωπαϊκές χώρες, περιλαμβάνουν περιοχές με δημογραφική συρρίκνωση -κάποιες φορές με τάση ερημοποίησης- αλλά και άλλες που συγκεντρώνουν όλο και περισσότερους κατοίκους.
Ο συγκεκριμένος άξονας έρευνας θέτει ως στόχο:
Να αναλύσει τους παράγοντες που ευθύνονται για την άνιση κατανομή του πληθυσμού που παρατηρείται σήμερα στα Βαλκάνια
Να εκτιμήσει την επίδραση των ποικίλων αυτών παραγόντων στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και στην ευημερία των πληθυσμών
Να μελετήσει την επίπτωση των διαφοροποιημένων δημογραφικών πυκνοτήτων στο περιβάλλον (αλλά και του περιβάλλοντος στη χωρική κατανομή του πληθυσμού)
Να αξιολογήσει τις στρατηγικές και τους τρόπους δράσης που προάγουν την ισορροπημένη και αειφόρο συνύπαρξη -αν όχι συνέργεια- των περιοχών με αντίθετες δημογραφικές δυναμικές καθώς και με διαφοροποιημένες και άνισες δυνατότητες και ανάγκες.
Η αλβανική μετανάστευση των δεκαετιών 1990 και 2000
Συντονιστές :  
Βύρων Κοτζαμάνης
Michela C. Pellicani
Οι συγκρούσεις και οι κρίσεις που έλαβαν χώρα στα Βαλκάνια, μετά τις «επαναστάσεις» στο μεταίχμιο των δεκαετιών 1980-1990 και η είσοδος στη μετά-κομμουνιστική εποχή, προκάλεσαν ισχυρές πληθυσμιακές μετακινήσεις που χαρακτηρίζονται από μια ένταση άγνωστη μέχρι τότε σε όλες τις χώρες της περιοχής. Η Αλβανία, χώρα κλειστή μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ‘80, είδε τον πληθυσμό της να μεταβάλλεται τόσο από τη μαζική μετανάστευση των κατοίκων της – κυρίως προς την Ιταλία και την Ελλάδα – όσο και από μια πολύ σημαντική φυγή του αγροτικού πληθυσμού της προς τα αστικά κέντρα.
Ανάμεσα στα ζητήματα που μας ενδιαφέρει να εξετάσουμε είναι:
Η εκτίμηση της έντασης των αλλαγών και των μεταβολών της δομής ανά φύλο και ηλικία του συνολικού πληθυσμού μετά το 1990, συγκρίνοντας τα δεδομένα του 2001 και 2011 με τον αναμενόμενο πληθυσμό με βάση την απογραφή του 1989 και του 2001 και λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα της φυσικής κίνησης (γονιμότητα και θνησιμότητα) στις περιόδους μεταξύ των απογραφών 1989-2001 και 2001-2011 (προσομοιώσεις).
Η ανάλυση των συνεπειών των μεταναστεύσεων (εσωτερικών και εξωτερικών) στη δομή ανά φύλο και ηλικία του συνολικού αγροτικού και του συνολικού αστικού πληθυσμού της Αλβανίας καθώς και του πληθυσμού της περιοχής των Τιράνων.
Η ανάλυση των εσωτερικών μεταναστεύσεων στην Αλβανία και η εκτίμηση των συνεπειών της αγροτικής εξόδου στη δομή ανά φύλο και ηλικία του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας των αγροτικών περιοχών ως και στην εξέλιξη της κατανομής του ανά επίπεδο εκπαίδευσης.
Η ανάλυση των συνεπειών της διεθνούς μετανάστευσης στην ανανέωση του αλβανικού πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας (15-64 χρονών), στη δομή του ανά φύλο και ηλικία ως και στην κατανομή του με βάση τα επίπεδα εκπαίδευσης (με στόχο να διαπιστωθεί αν οι προς το εξωτερικό μετανάστες αποτελούσαν το υψηλότερα μορφωμένο τμήμα του πληθυσμού).
Η ανάλυση των χαρακτηριστικών των Αλβανών μεταναστών, κυρίως στην Ελλάδα και την Ιταλία, βασισμένη σε απογραφές που πραγματοποιήθηκαν στις χώρες αυτές (2001 και 2011). Ειδικότερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διερεύνηση της χωρικής κατανομής των Αλβανών μεταναστών και η εκτίμηση του βαθμού ενσωμάτωσής τους, μέσω της οικονομικών τους δραστηριοτήτων και της επαγγελματικής τους θέσης, των γαμήλιων πρακτικών τους, των αναπαραγωγικών τους συμπεριφορών κ.ο.κ.
Η δημογραφική γήρανση των Βαλκανίων από το 1950
Συντονιστές :  
Alain Parant
Goran Penev
Η δημογραφική γήρανση, φαινόμενο πολύ παλιό στην Ευρώπη, ορίζεται ως η αύξηση της αναλογίας των ηλικιωμένων ατόμων στο συνολικό πληθυσμό. Πρόκειται για το αποτέλεσμα δύο ταυτόχρονων εξελίξεων: του προοδευτικού ελέγχου της γονιμότητας και της επιμήκυνσης του προσδόκιμου ορίου ζωής. Η τάση αυτή θα ενταθεί κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών και η γήρανση θα αγγίξει διάφορες πλευρές της ζωής μας, για τις οποίες οι κοινωνίες μας είναι ελάχιστα προετοιμασμένες.
Η έρευνα δίνει προτεραιότητα στην ανάλυση των κύριων χαρακτηριστικών του φαινομένου από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι το 2050, όπως και των συνεπειών του, τόσο για τις κοινότητες στο σύνολό τους όσο και για τα άτομα που τις αποτελούν. Πραγματεύεται τα αποτελέσματα της δημογραφικής γήρανσης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και αρθρώνεται γύρω από δύο τύπους ερωτημάτων: ποιες προκλήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν οι κοινωνίες εξαιτίας της δημογραφικής γήρανσης; Ποιες προσαρμογές ή αλλαγές επιβάλλονται;
Η έρευνα επικεντρώνεται στην:
εκτίμηση των αποτελεσμάτων της εξέλιξης των παραμέτρων-κλειδιών της δημογραφικής ανανέωσης (γονιμότητα, θνησιμότητα, κινητικότητα των ατόμων) στην εξέλιξη -στο παρελθόν και στο μέλλον- της ηλικιακής δομής του πληθυσμού των χωρών, των περιοχών και των μεγάλων μητροπολιτικών κέντρων των Βαλκανίων (προσομοιώσεις).
μελέτη της επίδρασης της δημογραφικής γήρανσης στις δαπάνες -στο παρελθόν και στο μέλλον- για την κοινωνική προστασία (υγεία, συντάξεις).
κριτική ανάλυση των προηγούμενων δημογραφικών πολιτικών.
διερεύνηση των δυνατοτήτων προσαρμογής των βαλκανικών κοινωνιών στη μελλοντική δημογραφική γήρανση (προτάσεις στρατηγικής διαχείρισης).
Εξετάζει επίσης την ανανέωση και τη γήρανση του ηλικιακά οικονομικά ενεργού πληθυσμού (15-64 ετών) και τις συνιστώσες του (απασχολούμενος πληθυσμός, άνεργοι).
Αποσκοπεί στο:
να ανιχνευθούν οι αντίστοιχες εξελίξεις του ηλικιακά οικονομικά ενεργού πληθυσμού από το 1950 (μεταβολές του συνολικού πληθυσμού ανά φύλο, ηλικία, επίπεδο εκπαίδευσης, κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, θέση στην απασχόληση, τόπο διαμονής κ.ο.κ ).
να αναλυθούν οι τρόποι «ανανέωσής» του και ειδικότερα η συμβολή της γεννητικότητας, της θνησιμότητας και των διεθνών μεταναστεύσεων.
να εκτιμηθούν οι συνέπειες των διεθνών μεταναστεύσεων στην εξέλιξη της κατανομής κατά επίπεδο εκπαίδευσης δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην φυγή επιστημόνων.
Εθνική ταυτότητα των βαλκανικών χωρών
Συντονιστές :  
Snjezana Mrdjen
Mirjana Devedzic
Το ζήτημα των εθνικών ταυτοτήτων και η προθυμία των κυβερνήσεων να τις προσδιορίσουν με ακρίβεια - ιδιαίτερα μέσω απογραφών και ερωτήσεων σχετικά με τη χώρα προέλευσης (υπηκοότητα), την εθνική προέλευση, τη μητρική γλώσσα ή τη θρησκεία – υπήρξαν πάντοτε βαρύνουσας σημασίας για τα Βαλκάνια.
Αυτός ο άξονας έρευνας έχει ως στόχο:
να μελετήσει το πώς η συλλογή εθνικών στατιστικών έχει εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου, εξετάζοντας τις διαδοχικές απογραφές και έρευνες που διεξήχθησαν σε διάφορες περιοχές του βαλκανικού χώρου
να αξιολογήσει την αξιοπιστία καθώς και τη διαχρονική και χωρική συγκρισιμότητα των συλλεχθέντων δεδομένων
να εκτιμήσει/υπολογίσει την επίδραση των κρίσεων των δεκαετιών 1990 και 2000 στην εθνική δομή/σύσταση των πληθυσμών
να αναλύσει, μέσω κατάλληλων δεικτών, τις μεταβολές των δημογραφικών και κοινωνικών σχέσεων μεταξύ των εθνοτικών ομάδων, οι οποίες εκπροσωπούνται στις διάφορες πολιτικές οντότητες.
Κεντρική σελίδα
Χάρτης δικτυακού τόπου
Επικοινωνία
English
Français